با مجموعه قاب تاریخ، سفری تصویری به ایران دوران پهلوی داشته باشید و زندگی شهناز پهلوی، دختر محمدرضا شاه و فوزیه فواد را از دوران نوجوانی تا تبعید مرور کنید — تحلیلی اختصاصی از پایگاه خبری چشمانداز هوشمند ایران.
به گزارش پایگاه خبری چشمانداز هوشمند ایران (iqbi.ir)، اینروزها مجموعهای از تصاویر کمتر دیده شده از ایران پیش از انقلاب، در قالب “قاب تاریخ” منتشر شده است؛ مجموعهای که تماشای آن، یادآور روزگاری است که اکنون بخشی از حافظه جمعی تاریخ معاصر ایران شمرده میشود.
در میان چهرههای آن دوران، شهناز پهلوی ـ نخستین دختر محمدرضا پهلوی شاه سابق ایران ـ از چهرههایی است که زندگیاش همواره با حاشیه و روایتهای گوناگون همراه بوده است.
شهناز پهلوی در پنجم آبان ۱۳۱۹ در تهران، از ازدواج محمدرضا شاه با فوزیه فواد، شاهزاده مصری و خواهر ملک فاروق، به دنیا آمد. ازدواجی که از نگاه سیاسی، پیوندی میان دو خاندان سلطنتی ایران و مصر محسوب میشد. با این حال، این وصلت دیری نپایید و پس از جدایی فوزیه، شهناز نزد عمهاش اشرف پهلوی بزرگ شد؛ شخصیتی جنجالی که نامش با قدرتطلبی، سیاست، و حتی اتهامات مربوط به قاچاق و نفوذ در تصمیمگیریهای دربار گره خورده بود.
تحصیل و زندگی در اروپا
شهناز در ۱۸سالگی برای ادامه تحصیل به سوئیس رفت و در پانسیون ماری ژوزه دورهای پنجساله را پشت سر گذاشت. پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۳۱، محمدرضا شاه مایل بود او با ملک فیصل دوم، پادشاه جوان عراق، ازدواج کند تا پیوندی سیاسی میان دو کشور رقم بخورد. اما شهناز به این ازدواج تن نداد و در نهایت در سال ۱۳۳۵ با اردشیر زاهدی، فرزند سپهبد فضلالله زاهدی ـ نخستوزیر وقت و از چهرههای کلیدی کودتای ۲۸ مرداد ـ ازدواج کرد.
ثمره این ازدواج دختری بهنام مهناز زاهدی بود. اما این زندگی مشترک نیز دوام چندانی نداشت و پس از حدود هفت سال، به جدایی انجامید. پس از آن، شهناز پهلوی ترجیح داد بیشتر در خارج از ایران اقامت داشته باشد و در جریان سالهای پیش از انقلاب ۱۳۵۷ نیز کمتر در انظار عمومی دیده میشد.
نگاهی تحلیلی به زندگی شهناز پهلوی
شهناز پهلوی، برخلاف بسیاری از اعضای خاندان سلطنتی، رفتاری نسبتاً آرام و دور از سیاست داشت. با این حال، حضور او در رسانهها و مجلات آن دوره بیشتر بهدلیل استایل پوشش و شباهتش به مادر مصریاش فوزیه فواد بود. پس از انقلاب، او همچون دیگر اعضای خاندان پهلوی، در تبعید زندگی کرد و سالهای اخیر را در سوییس گذرانده است.
به گفته برخی تحلیلگران تاریخ معاصر، شهناز پهلوی نمادی از فاصله نسلی میان خاندان پهلوی و مردم ایران بود؛ نسلی که در رفاه و تجمل رشد کرد اما در نهایت از بطن جامعه فاصله گرفت.
نکته تاریخی
اردشیر زاهدی، همسر سابق شهناز، بعدها به یکی از چهرههای مهم سیاست خارجی پهلوی بدل شد. او سفیر ایران در آمریکا و بریتانیا بود و نقشی کلیدی در نزدیکی روابط تهران و واشنگتن در دهه ۱۳۵۰ ایفا کرد.
📎 پیشنهاد مطالعاتی: برای مطالعه تحلیلهای مرتبط با تاریخ پهلوی و زندگی سیاسی خاندان سلطنتی، بخش «تاریخ معاصر ایران» در سایت چشمانداز هوشمند ایران را دنبال کنید.
